ردّ مىنويسد ، و اقوال ايشان را به دليل عقلى و نقلى ردّ و تزييف مىكند . « 1 » بيشتر آثارش در تفسير قرآن مجيد و ادب اخلاقى است . راغب برخى از تحقيقات خود را دربارهء قرآن در نوشته‌يى به نام رسالة منبّهة على فوايد القرآن آورده بوده است ، كه گفته‌اند بيضاوى از آن استفادهء بسيار برده است ، و اكنون در دست نيست ؛ اثر ديگرش دربارهء واژگان قرآن ، به ترتيب الفبايى ، است موسوم به كتاب مفردات الفاظ القرآن ، كه زير نام المفردات فى غريب القرآن طبع شده است ؛ الذريعة الى مكارم الشريعة ( قاهره ، 1299 ه . ق . ) كه از كتب عمدهء اخلاقى است ؛ تفصيل النشأتين و تحصيل السعادتين ؛ اثر عظيم او محاضرات الادباء و محاورات الشعراء و البلغاء است ، كه از مشهورترين كتب ادبى تاريخ اسلام است و به مثابهء دائرة المعارفى عظيم از فرهنگ و تمدّن اسلامى است و احاطهء عظيم و شگفت مؤلّف آن را به موضوعات گوناگون علمى و ادبى و دينى نشان مىدهد . و شخصى به نام محمد صالح بن محمد باقر قزوينى آن را به عنوان النوادر به پارسى در آورده است ( نسخه‌يى از آن در كتابخانهء مجلس موجود است ) ؛ و سرانجام كتاب تحقيق البيان است ، كه در مسائل زبان شناختى ، اخلاق و مباحث فلسفى و علوم اوايل است . راغب ، اشعرى شافعى متمايل به مذهب جبر است . مثلا در زير مادّهء « جبر » مىنويسد : « خداى تعالى به عزيز جبّار وصف شده است ، گفته‌اند براى اين بدين نام ناميده شده است كه مردم را جبر مىكند يعنى بر آنچه مىخواهد مقهورشان مىسازد . و جماعتى از معتزله اين نكته را از حيث معنى انكار كرده‌اند ، و خدا را برتر از اين دانسته‌اند كه چنين كند ؛ و حال آنكه اين كار از وى منكر و ناپسنديده نيست ، زيرا خداى تعالى مردم را بر كارهايى اجبار كرده است كه آنان از آن كارها جدا نيستند - بنابر آنچه حكمت الهى اقتضا مىكند ، نه آنچنان كه جاهلان گمراه يعنى قايلان به جبر گمان مىكنند - و اين مانند آن است كه ايشان را بر بيمارى و مرگ و بعث اكراه مىكند ، و البتّه او جز بدانچه حكمت كامله‌اش اقتضا كند اكراه نمىكند . » « 2 » 44 . ابو القاسم انصارى ( وفات ، 512 ه . ق . ) ابو القاسم سليمان بن عمران انصارى نيشابورى ، متكلّم ، فقيه ، و مفسّر قرآن مجيد بوده است ، و بويژه در علم كلام يد طولايى داشته است ، به نحوى كه شهرستانى - كه

--> ( 1 ) . همانجا ، 86 - 87 . ( 2 ) . همانجا ، 86 - 87 .